Klasa laptopowa - jak przygotować szkołę?

 

Jak przygotowac szkołę do nauczania w systemie jeden uczeń - jeden komputer?

1.  Sprzęt komputerowy

W zestaw mobilnej pracowni wchodzi:

laptop nauczycielski (najlepiej w zestawie z projektorem*);

netbooki uczniowskie (najlepiej z zestawem słuchawkowym i mikrofonem);

router Wi-Fi lub Access Point do bezprzewodowego łączenie komputerów w sieć oraz dostęp do Internetu;

szafka do przechowywania i ładowania komputerów.

 

*Prace uczniów mogą być wyświetlane z wykorzystaniem oprogramowania zainstalowanego na komputerze nauczycielskim podłączonym do projektora.

 

2. Lider TIK w szkole

Dyrektor decydujący się na wyposażenie szkoły w klasę laptopową wykorzystywaną na dowolnym przedmiocie powinien wyznaczyć kompetentnego i zaangażowanego pracownika, który w pierwszym etapie wdrożenie stanie się liderem. Może nim być nauczyciel informatyki lub innego przedmiotu, który dobrze radzi sobie w pracy z komputerem i internetem. Do zadań lidera powinno należeć w szczególności pomaganie innym nauczycielom w pracy z komputerami, prowadzenie wewnątrzszkolnego doskonalenia nauczycieli w zakresie podstaw wykorzystania TIK.

 

3. Infrastruktura sieciowa oraz administracja systemu

Sieć wewnętrzna

Większość szkół nie posiada rozbudowanej infrastruktury sieciowej. Lokalna sieć przewodowa  łączy przeważnie sekretariat, bibliotekę oraz pracownie komputerowe. W salach lekcyjnych rzadko montowane są dodatkowe gniazda LAN, przez co dostęp do internetu jest ograniczony do kilku miejsc w szkole. Najłatwiejszym i najtańszym sposobem rozbudowy szkolnej infrastruktury sieciowej jest dokupienie bezprzewodowego punktu dostępowego, tzw. Wi-Fi Access Point lub routera Wi-Fi. Urządzenie takie wystarczy wpiąć do lokalnej sieci i odpowiednio skonfigurować, aby uzyskać bezprzewodowy dostęp do internetu z dowolnego urządzenia wyposażonego w bezprzewodową kartę sieciową, np. laptopa, smartfona, tableta itp. Przy budowie sieci bezprzewodowej należy wziąć pod uwagę liczbę komputerów, które mają się z nią łączyć, oraz zasięg możliwy do objęcia przez jedno urządzenie. Jest to bardzo istotne, gdyż obszar funkcjonowania tak stworzonej sieci jest ograniczony i nie zawsze jeden punkt dostępowy wystarczy do pokrycia całej szkoły. Poza odległością od anteny istnieje wiele czynników mających wpływ na zasięg i przepustowość sieci, np. grubość oraz materiał, z jakiego wykonane są ściany, meble, okna itd.

 

Dostęp do internetu

Szybkość łącza internetowego nie powinna być mniejsza niż:

- 6 Mb/s  dla 15–30 komputerów pracujących równocześnie;

- 20 Mb/s dla 30–60 komputerów pracujących równocześnie.

 

Administracja systemu

Warto zastanowić się nad wynajęciem firmy zewnętrznej, która mogłaby zająć się nie tylko przystosowaniem szkolnej infrastruktury sieciowej, ale również jej bieżącą obsługą. Mało prawdopodobne jest, aby nauczyciel informatyki znalazł czas na administrowanie dużą ilością komputerów. Rolą nauczyciela jest prowadzenie zajęć lekcyjnych, a nie rozwiązywanie problemów technicznych. Jeśli szkoły nie stać na wynajęcie specjalistów, alternatywą może być rozwiązywanie problemów wspólnie z uczniami w trakcie zajęć dodatkowych. Wielu uczniów, nawet szkół podstawowych, bez problemu poradzi sobie z takimi zadaniami, jak instalacja oprogramowania  i urządzeń zewnętrznych czy podłączanie komputerów do sieci.

 

4. Przygotowanie kadry dydaktycznej

Kompetencje oraz świadomość szans i zagrożeń wynikających z zastosowania technologii informacyjno-komunikacyjnych są najważniejszym czynnikiem, wpływającym na wykorzystanie nowoczesnych technologii w nauczaniu. Jeszcze przed wyposażeniem szkoły w sprzęt powinno się zdiagnozować stopień przygotowania kadry oraz w miarę możliwości przeprowadzić wstępne szkolenia. Podstawowe umiejętności niezbędne do prowadzenia zajęć z klasą laptopową:

-        podłączanie komputerów do sieci Wi-Fi;

-        pobieranie i instalowanie programów;

-        zdalny monitoring, kontrola i uruchamianie programów na komputerach uczniowskich;

-        zdalna konfiguracja komputerów uczniowskich (np. ustawienia zasilania, głośniki, pulpit itd.);

-        udostępnianie i przesyłanie plików.

Szkolenia mogą odbywać się w systemie modułowym. Tematyka szkoleń powinna obejmować:

a)      podstawowe umiejętności obsługi systemu operacyjnego Windows, konfiguracji komputerów (np. tworzenie kont użytkowników, nadawanie uprawnień itp.),
instalacja i konfiguracja wybranego oprogramowania komputerowego;

b)      pakiety biurowe– przetwarzania tekstów, arkusz kalkulacyjny, tworzenie prezentacji multimedialnych;

c)      funkcjonowanie komputerów w sieciach lokalnych oraz internecie, ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa użytkowników, pobierania zasobów internetowych;

d)      wyszukiwanie informacji w internecie, tworzenie i umieszczanie zasobów w sieci, udostępnianie zasobów w sieciach lokalnych i internecie, konfiguracja zapory sieciowej i oprogramowania sieciowego;

e)      aplikacje online – np. narzędzia i usługi Google, tworzenie dokumentów i udostępnianie ich w internecie, mapy, Google Earth itp.;

f)       wykorzystanie platform internetowych oraz internetu na nauczanym przedmiocie;

g)      komunikowanie przez internet;

h)      blogi, wiki, YouTube, internetowe notatniki, galerie, itp.

 

5. Internet i multimedialne zasoby edukacyjne

Wielu wydawców oferuje jako dodatek do podręcznika płyty z oprogramowaniem edukacyjnym lub dostęp do platform e-learningowych. Zanim jednak zdecydujemy się na zakup konkretnego rozwiązania, dobrze jest przetestować je w działaniu (większość dostawców treści cyfrowych daje taką możliwość). Zawsze też można korzystać z tego, co samemu znajdzie się w internecie. Największą zaletą multimedialnych zasobów jest ich interaktywność oraz dodatkowa funkcjonalność w postaci automatycznego sprawdzania wyników, tworzenia statystyk, informowaniu o indywidualnych postępach uczniów itp.

Wykorzystanie multimedialnych treści w nauczaniu umożliwia wprowadzenie nowych form i metod pracy na lekcjach, takich jak:

-        interaktywne ćwiczenia (gry, filmy, piosenki);

-        komputerowe testy i sprawdziany;

-        analiza wymowy;

-        tłumaczenie tekstów z użyciem translatorów oraz słowników multimedialnych;

-        redagowanie tekstów i tworzenie prezentacji;

-        obliczenia, arkusze kalkulacyjne;

-        obróbka dźwięku, komponowanie utworów;

-        rejestrowanie filmów;

-        mapy;

-        tworzenie stron internetowych, programowanie;

-        itd...

 

6. Zasady korzystania ze sprzętu

Przechowywanie i ładowanie

Komputery należy przechowywać w bezpiecznym miejscu.  W przypadku netbooków nie musi to być specjalnie wydzielona sala, wystarczy zamykana szafka, umożliwiająca dodatkowo ich ładowanie. Wyjmowanie i wkładanie laptopów zajmuje niewiele czasu – mogą się tym zająć uczniowie przed lekcją i po niej. Bateria w netbooku umożliwia pracę przez minimum 4 godziny, dlatego też nie trzeba jej ładować w ciągu dnia, istotne jest jednak, aby pod koniec każdego dnia akumulatory netbooków zostały naładowane. Dobrym rozwiązaniem jest zaangażowanie woźnego lub sprzątaczek do sprawdzenia, czy wszystkie komputery zostały podłączone do zasilana pod koniec zajęć. Dzięki temu będziemy mieć pewność, że kolejnego dnia komputery będą gotowe do pracy.

 

Grafik wykorzystania sprzętu

Szybko może się okazać, że jedna lub dwie pracownie to za mało, a nauczyciele będą zmuszeni do ustalenia grafiku wykorzystania sprzętu. Jeżeli istnieje taka możliwość, to warto przypisać pracownie poszczególnym przedmiotom lub salom lekcyjnym w dane dni. Dzięki takiemu rozwiązaniu ograniczymy konieczność biegania z komputerami po szkole.

Innym rozwiązaniem jest zapisanie się z góry na dany tydzień, tak aby wszyscy wiedzieli, kto i kiedy korzysta ze sprzętu.

 

Codzienne użytkowanie

Należy zwracać szczególną uwagę na szanowanie sprzętu przez uczniów.

Uczniowie powinni pracować na kontach z ograniczeniami, a na komputerach musi być zainstalowane oprogramowanie antywirusowe, zapora sieciowa oraz kontrola dostępu do niepowołanych treści.

Częste uruchamiane komputerów gwarantuje bieżące instalowanie aktualizacji systemu i zainstalowanych programów. Jest to bardzo ważne zarówno ze względu na bezpieczeństwo i prawidłową pracę systemu, jak również wygodę użytkownika (nic tak nie utrudnia pracy z Internetem na lekcji jak kilkanaście komputerów pobierających w tle aktualizacje).

Na komputerach należy umieścić numery – jest to przydatne w celu łatwego identyfikowania uczniów, ułatwia też kontrolę nad klasą. W miarę możliwości komputery można wydawać uczniom według numerów w dzienniku (czują się wtedy bardziej odpowiedzialni za sprzęt).

Nie powinno się przenosić włączonych komputerów, gdyż części mechaniczne dysków twardych mimo zabezpieczeń mogą ulec uszkodzeniu.

Nie należy zastawiać wylotów powietrza z wentylatorów, aby nie doprowadzić do przegrzania procesora.

 

7. Czynniki wpływające na komfort pracy z wykorzystaniem komputerów i internetu  na lekcji

Możliwe utrudnienia

Komentarz i porady

Problemy w działaniu sprzętu (komputery, projektor, tablica interaktywna, itp.)

Najważniejsza jest prawidłowa konfiguracja sprzętu, większość problemów wynika z niewiedzy i działania użytkowników. Zdarza się, że komputer zawiesi się w trakcie wykonywania jakiegoś programu, w takim wypadku należy uruchomić menadżera zadań (kombinacja klawiszy ctrl+alt+del) i zakończyć aplikację, która blokuje system; jeśli to nie pomoże, najlepiej zresetować system, zanim zaczniemy wprowadzać zmiany. Wielu użytkowników niepotrzebnie szuka przyczyny problemu, a przez swoją ingerencję w system powoduje jeszcze więcej szkód.

Czas potrzebny na przygotowanie sprzętu do użycia

Dzięki dobrej organizacji oraz zasadom skrócimy czas potrzebny na przygotowanie sprzętu do użycia (np. poprzez odpowiednie rozmieszczenie zasilaczy i przewodów w szafce z laptopami, podłączenie na stałe projektorów multimedialnych w salach lekcyjnych, zaplanowanie przebiegu lekcji).

Błędy oprogramowania

Mogą wystąpić podczas aktualizacji lub być spowodowane działaniem innego oprogramowania, infekcją systemu, niewłaściwą konfiguracją lub działaniem użytkownika. Jeśli po zainstalowaniu nowego programu zauważymy problemy w działaniu systemu operacyjnego, najlepiej odinstalować ten program i spróbować zainstalować go ponownie. Podobnie w przypadku urządzeń wewnętrznych, jak karta muzyczna, sieciowa, graficzna, lub zewnętrznych, jak drukarka, skaner itp. Gdy któreś z powyższych urządzeń działa nieprawidłowo, może okazać się, że uszkodzeniu uległ jego sterownik (program sterujący urządzeniem). Najłatwiej jest zainstalować go ponownie przed rozpoczęciem poszukiwań awarii sprzętowej.

Problemy w działaniu lokalnej sieci komputerowej i urządzeń sieciowych

Przepięcia na linii elektrycznej mogą być spowodowane przez chwilowe problemy w funkcjonowaniu sieci (często można je usunąć, uruchamiając ponownie urządzenie sieciowe lub komputery). Istotna jest też wiedza o rozmieszczeniu punktów dostępowych (im dalej od punktu dostępowego tym słabszy sygnał).  Podczas korzystania z sieci bezprzewodowych komputery automatycznie logują się do zapamiętanych sieci, czasem jednak kolejność sieci preferowanych może ulec zmianie, przez co nasz komputer, zamiast połączyć się z siecią szkolną, nawiąże połączenie z innym routerem znajdującym się np. w pobliżu szkoły.

Szybkość połączenia internetowego/zbyt wolna transmisja danych

W przypadku posiadania wolnego łącza internetowego należy zwracać uwagę na rodzaj pobieranych danych. Filmy i aplikacje flash potrzebują większych przepustowości.  Jeśli np. korzystamy z YouTube, lepiej jest wyświetlać film na projektorze, zamiast ładować go na każdy komputer z osobna. Otwierając aplikacje flash możemy rozpocząć ładowanie, ale dopóki wszyscy użytkownicy nie pobiorą danych, można prowadzić lekcję w sposób tradycyjny (zeszyt, książka). Jeśli chcemy instalować programy z internetu, lepiej jest pobrać je na jeden komputer, a następnie rozesłać przez sieć lokalną lub przenieść na pendrive. Można też tak skonfigurować przeglądarkę, aby blokowała określone elementy stron. Firefox oferuje wiele wtyczek, dzięki którym możemy decydować, co zostanie pobrane i wyświetlone.

Automatyczne aktualizacje/restart systemu

Należy tak skonfigurować system i oprogramowanie, aby pobieranie i instalowanie aplikacji następowało za zgodą użytkownika.

Zachowanie uczniów

Bywa, że uczniowie chcą się popisać swoimi umiejętnościami lub celowo utrudnić pracę na lekcji, konieczne jest zatem ustalenie reguł korzystania ze sprzętu oraz umiejętne posługiwanie się aplikacjami do monitoringu i zarządzania komputerami.


Typ materiału: poradnik,
Typ autora: ekspert
Autor: Andrzej Grzybowski

Zaloguj się